Wartość zabytkowa obiektu

Kościół św. Jana jest typowym przykładem gotyckiego budownictwa sakralnego z XIV i XV wieku – ze względu na swoją formę i materiał, z którego został wykonany. Kościół charakteryzuje masywna i prosta architektura gotyckiej świątyni z wysuniętymi na zewnątrz przyporami, z halowym systemem ukształtowania przestrzennego. Na rzucie widać prosto zakończone prezbiterium. Budowlę przykryto trójsiodłowym dachem, zakończonym od wschodu trójdzielnym szczytem (w póżniejszych latach dach został usunięty).

Kościół posiada wiele elementów oryginalnych, podnoszących jego wartość zabytkową. Odpowiednie proporcje wnętrza i bryły przyczyniają się do stworzenia harmonijnej całości, wprowadzenie transeptu – nawy poprzecznej – wzbogaca bryłę obiektu, podobnie jak zdobienia szczytów. Wprowadzone zostały dekoracyjne elementy glazurowane w postaci zwieńczeń szczytowych w transepcie, fryz szachownicowy na wieży oraz dekoracje zewnętrzne w formie malowideł ornamentalnych na pasie fryzu głównego.

Należy także pamiętać o bogatym wyposażeniu wnętrza zabytkami ruchomymi architektury sakralnej. Do najważniejszych z nich należą zachowane do dziś: kamienny ołtarz główny z przełomu XVI i XVII wieku, dzieło Abrahama van den Blocke, oraz nagrobek Nathanaela Schroedera. Obiektami sakralnymi z kościoła są – przechowywane dziś w Bazylice Mariackiej – wielkie organy, chrzcielnica i ambona świętojańska, stalle gotyckie, a także ława starszyzny kościelnej, epitafium Adelgundy Zappio, epitafium Jana Cramera, epitafium Wawrzyńca Fariciusa. W kościele św. Katarzyny znajduje się epitafium Tomasza Moviusa. W Muzeum Narodowym w Gdańsku przechowywane są: epitafium Jana Hutzinga, obraz „Uczta Baltazara”, rzeźby św. Michała i św. Katarzyny z kaplicy Kramarzy, grupa ukrzyżowania z północnej ściany kościoła, a w Centralnym Muzeum Morskim – zwieńczenie kraty kaplicy Żeglarzy. W dyspozycji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pozostaje epitafium Ulricha Kantzlera oraz fragment zwieńczenia epitafium Hansa Glashagena, a także różne elementy snycerskie i okucia drzwi. W Gdańskim Ośrodku Dokumentacji Zabytków są cztery obrazy z cyklu „Panny mądre i głupie” oraz zwieńczenie ławy cechu rzeźbiarzy. Ponadto dwa dzwony z kościoła św. Jana znajdują się obecnie w północnej wieży kościoła NMP w Lubece.

video tour