Rewaloryzacja i adaptacja kościoła św. Jana w Gdańsku na Centrum św. Jana


Źródło finansowania
Rgionalny Program Operacyjny dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013,

Oś priorytetowa 6
- Turystyka i dziedzictwo kulturowe,

Działania 6.3
- Regionalne dziedzictwo kulturowe o potencjale turystycznym.

Nr umowy:
UDA-RPPM 06.03.00-00-004/08-00 z dnia 24 lutego 2009r .

Beneficjent:
Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku

Kwalifikowana wartość projektu:
14 633 004,23 zł

Kwota dofinansowania:
11 001 923,08 zł

Wkład własny zapewniony przez Samorząd Województwa Pomorskiego
2 758 251,09zl

Podmiot współfinansoujący – Gmina Miasto Gdańsk
900 000 zł

Cel i zakres projektu

Głownym celem projektu jest poprawa atrakcyjności turystyczno-kulturalnej kościoła św. Jan, miejsca o bogatych walorach historycznych i kulturowych.
Rewaloryzacja obiektu zakłada przeprowadzenie prac konserwatorskich prowadzących do utrwalenia i zachowania zabytkowej substancji kościoła wraz z historycznym wyposażenie, natomiast prace budowlano-adaptacyjne zmierzają do powstawania profesionalnie wyposażonej sali widowiskowo-koncertowaej funkcjonującej przez cały rok.

**

W celu pozyskania przestrzeni dla zaplecza administracyjno-socjalnego Centrum św. Jana, przy elewacji południowej prezbiterium kościoła powstały dwie kamieniczki połączone z wnętrzem obiektu łącznikiem. Kamieniczki są rekonstrukcją budynków powstałych pierwotnie w 1650 roku i zniszczonych doszczętnie w wyniku działań II wojny światowej. Od strony elewacji południowej kościoła zrekonstruowano również ogrodzenie.
 
 

Prace wykonane w kościele św. Jana / kronika odbudowy


Do listopada 2012 r. wykonany został następujący zakres prac objęty umową o dofinansowanie w ramach RPO WP na lata 2007 – 2013 – etap I:
  • prace konserwatorskie we wnętrzu kościoła przy ceglanych ścianach, filarach i sklepieniach obejmujące: korpus nawowy, prezbiterium i transept, kaplicę św. Ducha i kruchtę pod wieżą, oraz w krypcie rodziny Zappio. Podczas konserwacji ścian odkryto wiele ciekawych, niewidocznych do tej pory malowideł pochodzących z różnych okresów funkcjonowania kościoła;
  • prace konserwatorskie przy elewacji południowej kościoła oraz wieży, na której zrekonstruowane zostały tarcze zegarowe, a wewnątrz wieży godziny ponownie wybija oryginalny dzwon zegarowy z 1543 r.;
  • konserwacja 16 płyt nagrobnych wydobytych w trakcie prac ziemnych, które zostały umieszczone w zrekonstruowanej kamiennej posadzce;
  • w oparciu o przekazy historyczne zrekonstruowano rzeźbione wrota pod wieżą;
  • wykonano kapitalny remont dachu kościoła wraz z wieżą, podczas prac na dachu kościoła po 189 latach na skrzyżowaniu nawy głównej i transeptu przywrócona została sygnaturka;
  • prace budowlane – w korpusie nawowym wykonano prace ziemne: zagęszczenie i stabilizację gruntu, ułożono instalacje elektryczne, teletechniczne, nowoczesny system zabezpieczeń przeciwpożarowych i antywłamaniowych, instalację ogrzewania podłogowego oraz wybudowano abonencką stację transformatorową;
  • na ścianie zachodniej wykonano dwie współczesne empory – dolna na potrzeby sceny oraz górna stanowiąca łącznik komunikacyjny pomiędzy wieżą a wnętrzem kościoła;
  • przeprowadzono prace budowlano-adaptacyjne w wieży, której wnętrze w całości dostosowano na potrzeby Centrum, tworząc tam zespół nowoczesnych garderób;
  • obiekt został wyposażony w niezbędne do funkcjonowania centrum kultury nowoczesne urządzenia techniczne: scena oraz trawersy, na których zamontowane zostało profesjonalne oświetlenie i nagłośnienie sceniczne, widownia składająca się z obrotowych foteli, system zaciemniania gotyckich okien przy pomocy elektrycznie sterowanych rolet, sprzęt multimedialny oraz lampy oświetlające całe wnętrze kościoła;
  • aby pozyskać przestrzeń dla zaplecza administracyjno-socjalnego Centrum św. Jana, zrekonstruowano dwie kamieniczki oraz łącznik prowadzący do wnętrza kościoła.Kamieniczki odbudowano z dużą dbałością o odtworzenie ich historycznego wyglądu. Elewacje pokryte zostały tynkiem w kolorze ugrowym, odtworzona została drewniana stolarka okienna wraz z okiennicami oraz kamienne rzeźbione szczyty. Kamieniczki powróciły na swoje pierwotne miejsce i jak dawniej ozdabiają ulicę Świętojańską;
  • również w oparciu o przekazy ikono-graficzne z poł. XIX w. zrekonstruowane zostało ogrodzenie wraz z dwoma bramami od strony ul. Świętojańskiej;
Prace wykonane zostały na wysokim poziomie technicznym i technologicznym z dbałością o zachowaną substancję zabytkową obiektu.

Do kościoła św. Jana powróciła także część historycznego wyposażenia – zabytki ruchome przechowywane od czasów II wojny światowej na terenie innych obiektów w Gdańsku. Dzieła te, obok będących już w kościele zabytków – kamiennego ołtarza, nagrobka Schrödera, gotyckich drzwi do kaplicy i krucyfiksu z belki tęczowej – utworzyły stałą ekspozycję zachowanego dziedzictwa kulturowego tego miejsca i udostępnione zostały do regularnego zwiedzania przez turystów.

Na swoje historyczne miejsce powróciły m.in. epitafia: Adelgundy Zappio, Wawrzyńca Fabriciusa, Tomasza Moviusa, Urlicha Kanzlera, a także zwieńczenie stalli snycerzy, cykl obrazów „Panny mądre i głupie”, rzeźby św. Katarzyny i Michała Archanioła oraz kwatera witraża z 1600 r.

Centrum św. Jana rozpoczęło na nowo funkcjonowanie w czerwcu 2011 r.

W wyniku realizacji projektu powstaje Centrum św. Jana w nowym kształcie. Jego wyjątkowy charakter wynika przede wszystkim ze specyfiki i unikatowych, historycznych walorów wnętrza. Połączenie tradycji z nowoczesnym wyposażeniem przyczyni się do wzbogacenia i podniesienia jakości oferty kulturalnej oraz turystycznej miejsca.

Galerie:

video tour